1902 yýlýnda Selanik'de doðmuþtur. Ýlköðrenimini Ýstanbul'da Göztepe Taþmektep, Galatasaray Lisesi ilk bölümü (1914), Niþantaþý Numune Mektebi'nde tamamlamýþ, orta öðrenimi ise, Heybeliada Bahriye Mektebi'nda yapmýþtýr (1918). Nazým Hikmet Bahriye'yi bitirdikten sonra Hamidiye Kruvazörü'ne stajyer güverte subayý olarak verilmiþ, bir gece nöbetinde üþütüp zatülcem olmuþ (1919), saðlýðýný kazanamayýnca askerlikten çürüðe çýkarýlmýþtýr (1920).

Askerlikten ayrýldýktan sonra, Ýstanbul'un iþgaline çok üzülen Nâzým Hikmet Millî Mücadele'ye katýlmak üzere Anadolu'ya geçmiþ, Bolu Lisesi'nde kýsa bir süre öðretmenlik yapmýþtýr (1921). Rus devrimiyle ilgilenen þair, bir süre sonra Batum'dan Moskova'ya gitmiþ ve Doðu Üniversitesi'nde ekonomi ve toplumbilim okumuþtur (1922-1924). Yurda dönüþünden sonra Aydýnlýk dergisine katýlmýþ, burada çýkan þiirlerinden ötürü hakkýnda "gýyaben" mahkumiyet kararý verildiðini öðrenince yeniden Rusya'ya kaçmýþ, af çýkmasý üzerine Türkiye'ye dönmüþ ve bir süre Hopa cezaevinde tutuklu kalmýþtýr (1928).

Nâzým Hikmet daha sonra Ýstanbul'a yerleþmiþ, çeþitli gazete ve dergilerle film stüdyolarýnda çalýþmýþ, ilk þiir kitaplarýný çýkarmýþ ve oyunlarýný yazmýþtýr (1928-1932). Bir ara yine tutuklanmýþ, Cumhuriyet'in 10. yýlý dolayýsýyla çýkarýlan af yasasý ile serbest býrakýlmýþtýr. Akþam, Son Posta, Tan gazetelerinde Orhan Selim takma adýyla fýkra yazarlýðý ve baþyazarlýk yapmýþtýr (1933).

Kara Harp Okulu öðrencileri arasýnda propaganda yaptýðý iddiasýyla yargýlanmýþ, Harp Okulu Askeri Mahkemesi'nce 15 yýl, ardýndan Donanma içinde faaliyette bulunduðu iddiasýyla da Donanma Komutanlýðý Askeri Mahkemesi'nce 20 yýl olmak üzere toplam 35 yýl hapis cezasýna çarptýrýlmýþ, cezasý Türk Ceza Kanunu'nun 68 ve 77 maddeleri uyarýnca 28 yýl dört aya indirilmiþtir (1938). Demokrat Parti'nin iktidara gelmesinden sonra çýkarýlan af yasasý (1950) kapsamýna alýnmasý için açýlan büyük bir kampanyanýn ardýndan, hukukçular yasal yollara baþvurmuþ, bu arada Nâzým Hikmet de hapishanede açlýk grevine baþlamýþtýr. Sonunda Nâzým Hikmet'in geri kalan cezasý affedilmiþ ve þair 13 yýl hapislikten sonra hürriyete kavuþmuþtur.

Serbest býrakýldýktan sonra iþ bulamayan, kitap çýkaramayan þair için bu kez askerlik kararý alýnmýþ, 50 yaþýnda ve hasta olan Nâzým Hikmet çok zor durumda kalmýþtýr. Öldürülmekten korkan þair, kýz kardeþinin kocasý Refik Erduran'ýn yardýmýyla bir motorla Karadeniz'de seyreden Romanya bandýralý bir gemiye binerek Türkiye'den ayrýlmýþtýr.Bundan sonraki hayatý baský altýnda ve zorunlu sovyet propogandasý yapmakla geçmiþtir. Nâzým Hikmet, 3 Haziran 1963 tarihinde Moskova'da ölmüþtür.

YAZI HAYATI Nâzým Hikmet, hece vezniyle yazdýðý ilk þiirlerini Yeni Mecmua, Ýnci, Ümit ve Celal Sahir (Erozan)'ýn çýkardýðý Birinci Kitap, Ýkinci Kitap vb. dergilerinde yayýmlamýþtýr. "Bir Dakika" adlý þiiriyle Alemdar gazetesinin açtýðý yarýþmada birincilik kazanmýþtýr (1920). Daha sonra Aydýnlýk, Resimli Ay, Hareket, Resimli Herþey, Her Ay gibi dergilerde yazan Nâzým Hikmet cezaevine girdikten sonra yýllarca yayýn yapamamýþtýr. Ancak, 1940'lý yýllarda, Yeni Edebiyat, Ses, Gün, Yürüyüþ, Yýðýn, Baþtan, Barýþ gibi toplumcu dergilerde Ýbrahim Sabri, Mazhar Lütfi takma adlarýyla ya da imzasýz olarak bazý þiirleri çýkmýþtýr. Kuvâyý Milliye Destaný Ýzmir'de Havadis gazetesinde tefrika edilmiþtir (1949). Destaný Yön dergisi yayýnlayarak (1965) Nâzým Hikmet'i yeniden okurlara ulaþtýrmýþtýr.

ESERLERÝ ÞÝÝR: 835 Satýr, Jokond ile Si-Ya-U, Varan 3, 1+1=1 (Nail V. ile), Sesini Kaybeden Þehir, Benerci Kendini Niçin Öldürdü , Gece Gelen Telgraf, Taranta Babu'ya Mektuplar, Simavna Kadýsý Oðlu Þeyh Bedrettin Destaný, Kurtuluþ Savaþý Destaný, Saat 21-22 Þiirleri, Memleketimden Ýnsan Manzaralarý, Rubailer, Dört Hapishaneden, Yeni Þiirler, Son Þiirleri. OYUN: Kafatasý, Bir Ölü Evi Yahut Merhumun Hanesi, Unutulan Adam, Ýnek , Ferhat ile Þirin, Enayi, Sabahat, Yusuf ile Menofis, Ývan Ývanoviç Var mýydý, Yok muydu ? ROMAN: Kan Konuþmaz, Yeþil Elmalar, Yaþamak Güzel Þey Be Kardeþim.

YAZILAR: Ýt Ürür Kervan Yürür (Orhan Selim takma adýyla), Alman Faþizmi ve Irkçýlýðý, Milli Gurur, Sovyet Demokrasisi.

MEKTUPLAR: Kemal Tahir'e Hapishaneden Mektuplar, Cezaevinden Memet Fuat'a Mektuplar, Bursa Cezaevinden Vâ-Nû'lara Mektuplar, Nâzým'ýn Bilinmeyen Mektuplarý (Adalet Cimcoz'la Mektuplar, Haz. Þ. Kurdakul), Piraye'ye Mektuplar.

MASAL: La Fontaine'den Masallar (Ahmet Oðuz Saruhan adýyla), Sevdalý Bulut.

HAKKINDA YAZILANLAR

Nazým Hikmet'in Aþklarý
Sevdayým Tepeden Týrnaða
A.Emin Karaca
Gendaþ Kültür / Araþtýrma-Ýnceleme Dizisi

Nazým Hikmet'in yaþamýnda kadýnlarýn büyük ve önemli yerinin tanýðý çocukluk ve gençlik arkadaþý Vala Nurettin, þu saptamayý yapýyor: "Aslýnda, Nazým monogamdý. Birini severse -iyice severse- ona sadýk kalmak isterdi. Sevemediði sýralarda da, sevilecek birini daldan dala arardý. Bunu bilinçle mi, içgüdüsüyle mi, can sýkýntýsýyla mý yapardý? Daha ziyade kadýnlarýn ayartma çabasýna kurban gittiðini, tanýdýðým kadýnlarýn sözlü ve yazýlý itiraflarýndan öðrenmiþ bulunuyorum." "Nazým Hikmet'in Aþklarý" ünlü þairin Nüzhet, Piraye, Münevver, Vera ile evliliklerini, Dr. Lena, Semiha Berksoy, Doktor Galina ve diðer kadýnlarla birlikteliklerini; öncesi, sonrasý ve yaþanmýþlýklarýyla, sevda yüklü dizelerle sarmalanmýþ olarak bir araya getiriyor. Ayrýca, Nazým Hikmet'in "dayý kýzý" Münevver Haným'la yaþadýðý aþk yüzünden çýkan, Adnan Cemgil'in ve Yalçýn Küçük'ün Emin Karaca ile polemikleri de kitapta yer alýyor.

Boðaz'daki Aþiret
Mahmut Çetin
Edille Yayýnlarý

"Boðaz'daki Aþiret" baþlýðý ister istemez "Boðaz Neresi" ve "Aþiret Kim" sorularýný akla getiriyor. Evet Boðaz, bildiðimiz Boðaziçi. Genelde kýrsal kesimle alakalý bir kavram olan aþiret kelimesi ise Boðaziçi"nde bir kast oluþturan büyükçe bir ailenin tarihini anlatýrken hassaten seçildi. Bir sülale tarihi diyebileceðimiz Boðaz'daki Aþiret yer yer Türk Solu tarihi, yer yer de
Batýlýlaþma Tarihi'nin belirli dönemlerini resmediyor. Aileler arasýnda evliliklerle kurulan baðlarýn, sanata, ticarete, eðitime, bürokrasiye ve giderek bir yabancýlaþma zihniyeti þeklinde hayata nasýl yansýdýðý eserdeki ipuçlarý yardýmýyla daha iyi görülecektir zannediyoruz.

Boðaz'daki Aþiret, dört büyük ailenin birbirleriyle irtibatýndan oluþur. Eser bu sebeple dört bölüm olmuþtur. Aile büyüklerinin asýl isimleri seçilerek de Konstantin'in Çocukarý, Detrois'in Çocuklarý, Sotori'nin Çocuklarý, Topal Osman Paþa - Namýk Kemal kanadý bölümleri ortaya çýktý.

Boðaz'daki Aþiret! þenlikli bir kitap. Ali Fuat Cebesoy'dan Nazým Hikmet'e, Oktay Rifat'tan Refik Erduran'a, Rasih Nuri Ýleri'den Ali Ekrem Bolayýr'a, Zeki Baþtýmar'dan Sabahattin Ali'ye, Numan Menemencioðlu'ndan Abidin Dino'ya uzanan ilginç akrabalýk zinciri. Polonez, Hýrvat, Alman, Macar ve Rum kökenli meþhurlarýn, yerlilerle evliliklerinden oluþan "Boðaz'daki Aþiret"in, batýlýlaþma tarihinde oynadýðý roller...

Kimlerin kimlikleri, Çýldýrtan çizelgelerle soyaðaçlarý. Ve dipnotlar! Onlar hiç bu kadar sevimli olmamýþlardýr.



Nazým Hikmet'in Gerçek Yaþamý
1902-1928
Cilt: 1
Kemal Sülker
Yalçýn Yayýnlarý / Bilim Belge Ýnceleme Dizisi

... Pek çok belgeye sahip bir yazar olarak bu yapýtýmýzda daha önce hiç bir kitapta yer almayan, bilinmeyen, ya da bilindiði halde belgesi edinilemeyen olaylarý günlerini, hatta saatlerini ve belgelerini vererek bir araya getirmeye çalýþtýk. Böylece Nazým Hikmet hakkýnda sanýrýz en derli toplu çalýþmayý okurlara sunmayý baþarabildik. Þair ve piyes yazarý, romancý, fýkracý Nazým Hikmet hakkýnda bu ciltler, okurlarý geniþ ölçüde tatmin edecek niteliktedir inancýndayýz. Nazým Hikmet, çok daha derli toplu, çok daha saðlam incelemelerle yaþayacak, dünyamýzýn önde gelen onurlu þairlerinin ilk sýrasýndadýr...


Nazým Hikmet'in Gerçek Yaþamý
1929-1933
Cilt: 2
Kemal Sülker
Yalçýn Yayýnlarý / Bilim-Belge-Ýnceleme Dizisi

Nazým Hikmet'in Gerçek Yaþamý
1934-1935
Cilt: 3
Kemal Sülker
Yalçýn Yayýnlarý / Bilim Belge Ýnceleme Dizisi


Demokrasiden yana olanlarla, faþizme kayanlarýn kesin çizgilerle ayrýlmaya baþladýðý 1934-1935 yýllarýnda Nazým Hikmet; baþarýlý, güçlü bir yazarlýk sýnavý verdi. Mussolini Habeþistan'a saldýrmýþ, faþizmin beþinci kolu General Franko Ýspanya Cumhuriyeti'ne baþkaldýrmýþtý. Nazým, Habeþ halkýný, Ýspanyol Cumhuriyeti için direnenleri savunuyor, bazý kalemler aksi yönde ahkam
kesiyordu. O günleri Ýstanbul'da yaþayan Kemal Sülker Babýali'deydi. Olup bitenleri öðreniyordu.
... Bu üçüncü ciltte bütün geliþmeler yaþanýrken, Nazým, Piraye Altunoðlu ile evlendi. Bu ve benzeri olay ve geliþmeler bu ciltte belgeleri ile verildi. Bazýlarýnýn baþlýklarý þöyle: Nazým'ý karþý saflara davet giriþimi, Tahliye sonrasý düþünceler, Gericiler Orhan Selim'e saldýrýyor, Faþizm Habeþler'e saldýrýnca, Hitlersever'ler Babýali'de, Sükun yok hareket var, Sað kanadýn
uçuþtuðu yýllar, Babýali'nin kan kusanlarýndan biri daha.

Nazým Hikmet'in Gerçek Yaþamý
1936-1937
Cilt: 4
Kemal Sülker
Yalçýn Yayýnlarý / Bilim Belge Ýnceleme Dizisi

Temmuz 1987'de yayýmýna baþladýðýmýz "Nazým Hikmet'in Gerçek Yaþamý" inceleme dizisi altý ciltte noktalanacak. Ýlk üç cildi, ikinci basým beðenisine de kavuþan dizinin bu 4. cildi, Nazým Hikmet'in 1936-1937 yýllarýndaki yaþamýný kapsýyor. 1938'de iki askeri mahkemede aðýr cezaya çarptýrýlmasýna yol açacak ziyaretlerin, arkadaþlýðýn; bu dönemdeki oluþumu okurlarn elbette dikkatlerini çekecektir.

Ýþi yüzünden oturduklarý konaktan ayrýlmak gereðini duyan Nazým'ýn; çevresi, anýlarý, Ýstanbul'un güzelliðinin Nazým'daki etkileri, Þehir Tiyatrosu Sanatçýlarý hakkýndaki söyleþileri, Ýzmirli bir okurun Peyami Safa'nýn bir eserinin þair Necip Fazýl'dan esinlenerek yazýldýðý yorumu hakkýndaki mektubunu saklamýþ bulunmasý Nazým'ýn okurlarýna verdiði önemi kanýtlýyordu...

Nazým Hikmet'in Gerçek Yaþamý
1938
Cilt: 5
Kemal Sülker
Yalçýn Yayýnlarý / Bilim-Belge- Ýnceleme Dizisi

Bu 5. ciltte, Kara Harp Okulu Komutanlýðý Askeri Mahkemesi ile Donanma Komutanlýðý Askeri Mahkemesi'nde 1938 yýlýnda sivil ve asker kiþiler arasýnda Nazým Hikmet'in de yargýlandýðý olaylarla ilgili yayýnlanmamýþ belgeler bulunmaktadýr. Türk siyasi tarihinde çok önemli bir yeri olan ve Nazým Hikmet'in 28 yýl 4 ay ceza aldýðý bu iki dava en ufak ayrýntýsýna kadar verilmiþtir. Bu ciltte ayrýca, Nazým'ýn savunmasý, yargýtaya baþvurmasý, B.M.M.'sine verdiði af dilekçesi ve avukatlarýn yargýlamada okuduklarý savunmalar ilk kez okurlara sunulmaktadýr.